logo


Hüseyin Bali
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bilim Uzmanı
hsynbl@gmail.com

19.09.2018

Yabancı derneklerin Türkiye’deki temsilcilikleri merkezi yurt dışında olan türkiye de faaliyette bulunmak isteyip İçişleri Bakanlıgı Dernekler Dairesi Başkanlıgına başvururak temsilcilik, şube, dogrudan faaliyet izni gibi izinler alabilen kar amacı gütmeyen organizasyonlardır. Bu yabancı organizasyonlar Türkiye’de gelir elde etmezler, gelirlerin hepsi yurt dışından gelir. Dernekler kanununa tabidirler.

Suriye krizi ile birlikte yabancı dernekler, Türkiye’de faaliyet göstermeye başlamıştır. Gaziantep başta olmak üzere Hatay, Şanlıurfa Mardin ve İstanbul’da kurulmuşlardır. Bu yabancı dernekler sözleşmelerini yabancı para üzerinden düzenlemekte, maaşlarını ise yabancı para cinsinden ödemektedir.

12 Eylül 2018 arihinde Cumhurbaşkanımız tarafından İmzalanan Turk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı kararda değişiklik yapılmasına dair kararın “g)” maddesinde,

“g) Türkiye’de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz.”

Bu karara göre yabancı dernekler bundan sonra kiralarını, sözleşmelerini, maaşlarını Türk parası üzerinden ödenmesi gerekmektedir.

Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dernekler, Maliye Bakanlığının 04/07/2014 tarihinde çıkırılan 16700543-120-26 sayılı özelgesinde.

“……..Aynı Kanunun 23 üncü maddesinin (14) numaralı bendinde, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tabi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına, işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretlerin gelir vergisinden istisna edileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu hükme göre, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan dar mükellefiyete tabi kurumların bünyesinde çalışan hizmet erbabına ödenen ücretlere istisna uygulanabilmesi için;

1-Türkiye’de hizmet arz eden gerçek kişinin bağlı olduğu işverenin dar mükellef kurum

olması, bu kurumun da Türkiye’de hiçbir şekilde kazanç elde edecek şekilde faaliyette

bulunmaması,

2-Dar mükellef kurumda çalışan kişinin hizmet erbabı ve yapılan ödemenin de ücret

niteliğinde olması,

3-Dar mükellef kurumun Türkiye’deki personeline yapılacak ödemenin bu kurumun yurtdışı

kazançlarından karşılanması,

4-Ücretin döviz olarak ödenmesi,

5-Ödenen ücretin dar mükellef kurumun Türkiye’deki hesaplarına gider olarak

kaydedilmemesi,

şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.” demektedir.

Bu şartları saglayan yabancı dernekler Dar mükellef kapsamındadır.

12 Eylül 2018 de çıkan karar da “Türkiye de yerleşik Kişiler” demektedirÖzelge’ de ise “dar mukellifiyetlikten” bahsetmektedir.

Özelge de dar mükellfin tanımı ise; Temsilciliğinizin kanuni ve iş merkezi türkiye de bulunmuyorsa dar mükellef oldugu anlamına gelmektedir.

ilgili kararda yazılan Türkiye’de yerleşik kişiler, özelge de ise dar mükellefiyet olması dolayısıyla yabancı dernekler bu konun kapsamı dışında kalmaktadır.

Türkiye de faaliyet gösteren yabancı dernekler Çalışanlarına yabancı para ile ödemeye devam edebilir. Zaten türk lirası ile ödeme yaparsa özelgenin şartlarının dışına çıkmış olur. ilgili özelgenin linkini aşagıda bulabilirsiniz. Yararlı olması dileğiyle…

özelge: http://www.gib.gov.tr/node/96824 nolu özelgeye bakabilirsiniz.

 

Kaynak: www.MuhasebeTR.com